دانشگاههاى خارج انتشار يافته و به فارسى ترجمه نشده‌اند وضع چنين نبود ؛ چون آنها درحال حاضر بيرون از دسترس خوانندگان اين ديارند . و از آنجا كه موضوع آنها معرّفى آثار ناشناخته‌اى از زبان و فرهنگ ايرانى در ادبيات عربى است ، ضرورت داشت كه در ذكر مراحلى كه بر اين بحث و بررسيها گذشته ، و بيشتر در گفتار نخست اين كتاب بدانها پرداخته شده ، اگرچه به اجمال هم مىبود كه كلياتى از مطالب اصلى و مندرجات آنها براى آگاهى خوانندگان اين كتاب در اين‌جا بيان مىشد . بنابراين براى حصول اين منظور از برخى مقالات و سخنرانيهاى استادان صاحب‌نظر در زبان و فرهنگ عربى كه در هنگام انتشار هر يك از آن بررسيها ، در معرفى مطالب و نقد و بررسى آنها نوشته يا ايراد كرده‌اند و در نشريات معتبر آن ديار به چاپ رسيده مدد گرفته شد ، تا در ضمن معرّفى مطالب آن نوشته‌ها ، نظر اهل علم و اطّلاع آن ديار هم دربارهء آن مطالب كه آنها هم در ادبيات عربى از مباحث كم‌سابقه و راههاى كم‌رهرو بوده‌اند نيز معلوم گردد . و در هيچ‌يك از اين مراحل از حديث نفس گريزى نبوده است . اين‌كه به ادامهء تحقيق در اين دوران اين اندازه اهتمام هست بدين‌سبب است كه بسيارى از انحرافهائى كه در تاريخ و فرهنگ ايران روى داده و تحريفهائى كه در آن به‌عمل آمده به اين دوران بازمىگردد ، و بيشتر ترديدها و حدس و گمانها و ابهامهائى هم كه زبان و فرهنگ ايران پيش از اسلام را دربرگرفته از اين دوران سرچشمه مىگيرد . و رفع اين ابهامها و اصلاح تحريفها و انحرافها و شناخت صحيح بسيارى از مسايل ناشناخته يا بدشناخته‌ى اين دوران هم جز از راه تحقيق و تتبّع و كاوش و جست‌وجو و بحث و بررسى در همين دوران صورت‌پذير نيست . و اين‌ها امورى است كه از خلال آنها مىتوان به اهميت اين دوران و اهميت بحث و تحقيق در آن پىبرد . ولى با تمام اهميتى كه آن را بوده و هست باز آن به‌گونه‌اى سخن مىرود كه كم‌وبيش اين باور را در ذهن مىپروراند كه گوئى تندباد حوادثى كه در اين دوران بر اين مرزوبوم وزيده حتّى آن مقدار از علائم و آثارى را هم كه بتوان از روى آنها دربارهء اين دوران